Қытайдағы Қазақстанның елшісі: Биыл бірінші тоқсанда екіжақты сауда көлемі 46,6%-ға өсті

23 сәуір, онлайн «Халық Газеті» -- 22 сәуір күні өткен баспасөз мәслихатында Қытайдағы Қазақстанның елшісі Шахрат Нұрышев биылғы жылдың бірінші тоқсанында Қазақстан мен Қытай арасындағы екіжақты сауда көлемі 13,2 миллиард долларға жеткенін, бұл өткен жылдың сәйкес мезгілімен салыстырғанда 46,6%-ға өскенін мәлімдеді.

Елші Қытайдың Қазақстанның ең маңызды сауда және инвестициялық серіктестерінің бірі екенін атап өтті. 2025 жылы екі ел арасындағы екіжақты сауда көлемі 48,7 миллиард долларға жетті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 11%-ға өсіп, жаңа тарихи рекорд орнатты. Екі тарап жалпы құны шамамен 120 миллиард доллар болатын 269 инвестициялық жоба құрды.

Энергетикалық ынтымақтастық саласында қытайлық кәсіпорындар Қазақстанның мұнай-газ секторына шикі мұнай өндіруден кешенді, терең өңдеуге көшуге көмектесуде. Сонымен қатар, екі ел арасындағы көмір химиясы және ядролық энергетика саласындағы ынтымақтастық тұрақты дамып келеді. Қазақстандағы жаңартылатын энергия көздері жобаларының жалпы орнатылған қуаты 1,3 гигаваттқа жетеді деп болжануда. Бұл көміртегі шығарындыларын жылына миллиондаған тоннаға азайтуға мүмкіндік береді.

Логистикалық дәліздер үздіксіз жаңартылуда

Елшінің айтуынша, 2025 жылы Қазақстан мен Қытай арасындағы теміржол жүк тасымалы көлемі 35,6 миллион тоннаға жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 11,1%-ға өскен. Сонымен қатар, Транскаспий халықаралық көлік дәлізі арқылы транзит көлемі 77 000 TEU-ге жетті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 36%-ға жоғары.

Қазақстан жаңғырту бастамалары арқылы ішкі теміржол көлігінің жалпы сыйымдылығын 100 миллион тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр. Нақты шараларға мыналар кіреді: Алматы мен Ақтауда контейнерлік хабтар құру; Қытайдың Алашанькоу шекара өткеліне жалғасатын «Достық-Мойынты» учаскесі бойындағы екінші жолдың құрылысын аяқтау, ол аяқталғаннан кейін жолдың өткізу қабілеті бес есе артады; Қытай мен Қазақстан арасындағы «Аягөз-Тарбағатай» үшінші шекаралық теміржол құрылысы қарқынды жүріп жатыр. Сонымен қатар, Сианьдағы Қазақстан терминалының табысты тәжірибесіне сүйене отырып, қазақстандық тарап Чэнду қаласында жаңа логистикалық хаб құруды жоспарлап отыр.

Екі ел халқының барыс-келісі жанданды

Елші 2025 жылы Қытайдағы Қазақстан елшілігі жоғары деңгейдегі өзара сапарлар, іскерлік және академиялық салаларды қамтитын әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырғанын атап өтті. Қазіргі уақытта екі елді 17 әуе бағыты байланыстырып, аптасына шамамен 90 рейс орындалуда. Өткен жылы Қазақстанға барған қытайлық туристер саны бір миллионға жетсе, ал Қытайға 730 000 қазақстандық турист келген.

Екі тарап арасындағы білім беру саласындағы ынтымақтастық жақсы нәтиже берді. Қазіргі уақытта 6000-нан астам қазақстандық студент Қытай университеттерінде оқиды. Ал 3000-нан астам қытайлық студент Қазақстанның жоғары оқу орындарында білім алуда.

Елші Ш.Нұрышев өткен жылы Бейжіңде Қазақстан мәдениет орталығы ашылғанын, бұл Қазақстанның шетелде құрған алғашқы ресми мәдениет мекемесі екенін атап өтті. Биылғы жылы «Қытай мен Қазақстан мәдениетінің тоғыспалы жылы» аясында екі тарап көркем қойылымдар, мәдени көрмелер, мұражай алмасулары, академиялық семинарлар және концерттер сияқты әртүрлі іс-шараларды ұйымдастыру арқылы мәдени байланысты одан әрі нығайтуды көздеп отыр.